Reformat e Bankës Botërore dhe pensionet, eksperti Hoxha: Çfarë duhet të presin qytetarët deri në fund të vitit
Gjatë një interviste televizive, eksperti i ekonomisë dhe çështjeve të sigurimeve shoqërore, Kujtim Hoxha, analizoi perspektivën e pensioneve për pjesën e mbetur të vitit 2026. Ai nënvizoi se duke qenë se në korrik u zbatua tashmë një indeksim prej 2.7%, nuk ka në plan asnjë shtesë tjetër për muajin tetor. Hoxha sqaroi se reformat e kërkuara nga Banka Botërore prekin kryesisht ata që akoma nuk kanë dalë në pension, ndërsa pensionistët aktualë gëzojnë të drejta të konsoliduara që nuk do të ndryshojnë.
Më tej, ai shpjegoi se burimet financiare të pashpenzuara duhet të alokohen brenda vitit kalendarik, bazuar në rregullat buxhetore dhe marrëveshjen zyrtare të dakordësuar me Bankën e Shqipërisë. Ky fond që ka mbetur pa u përdorur duhet të orientohet drejt shpenzimeve brenda vitit kalendarik, në bazë të ligjit të buxhetit.
Në rast se ky fond i plotë u dedikohet 755 mijë pensionistëve dhe kategorive vulnerabël, bonusi i dhjetorit mund të luhatet mes 13.000 dhe 15.000 lekësh të reja. Përtej mbështetjes financiare, ai sugjeroi që qeveria të ndërhyjë me masa lehtësuese, si ulja e TVSH-së ose akcizës së karburantit, për të zbutur ndikimin e rritjes së çmimeve të jetesës.
Një nga pikat kryesore të diskutimit ishte pritshmëria për pensionistët deri në mbyllje të vitit. Hoxha e cilësoi si shqetësuese situatën aktuale, duke marrë parasysh numrin e lartë prej 755 mijë personash që trajtohen me pagesa modeste.
Duke vlerësuar nevojën për përkrahje më të madhe, eksperti theksoi se kërkohet një menaxhim efektiv i buxhetit shtetëror mbi një prodhim të përgjithshëm bruto prej 27 miliardë eurosh. Ai u bëri thirrje pensionistëve të mos keqkuptojnë kërkesat e Bankës Botërore, pasi ato nuk prekin të drejtat e tyre të fituara.
Edhe në rast të ndryshimeve strukturale për brezat e ardhshëm, pensionistët aktualë do të trajtohen në bazë të “të drejta të fituara”. Pagesat e tyre mbeten të mbrojtura, duke u mbështetur herë pas here nga indeksime apo shpërblime, ndërsa skema kërkon monitorim të vazhdueshëm për të ruajtur qëndrueshmërinë financiare.
Lidhur me mundësinë e shpërndarjes së 190 milionë eurove, ai nënvizoi se shteti ka detyrimin ligjor t’i shpenzojë këto mjete deri në përfundim të vitit 2026. Edhe pse vendimmarrja i takon qeverisë, ai e konsideron të nevojshme ndërhyrjen në ndihmë të qytetarëve, duke marrë si shembull Greqinë dhe heqjen e TVSH-së në produktet bazë.
Në përmbyllje, ai ritheksoi se shfrytëzimi i plotë i këtyre fondeve do të mundësonte një bonus fundviti që do të ndihmonte sadopak gjendjen financiare të pensionistëve.
