{"id":1231,"date":"2026-05-25T17:21:00","date_gmt":"2026-05-25T17:21:00","guid":{"rendered":"https:\/\/reneba-r.ch\/wp\/?p=1231"},"modified":"2026-05-25T17:21:02","modified_gmt":"2026-05-25T17:21:02","slug":"evropa-ne-fenomenin-kupola-e-nxehtesise-ja-cfare-pritet-te-ndodh-me-temperaturat-neser-ne-vend","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/reneba-r.ch\/wp\/evropa-ne-fenomenin-kupola-e-nxehtesise-ja-cfare-pritet-te-ndodh-me-temperaturat-neser-ne-vend\/","title":{"rendered":"Evropa n\u00eb fenomenin &#8216;Kupola e nxeht\u00ebsis\u00eb&#8217;, ja cfar\u00eb pritet t\u00eb ndodh me temperaturat nes\u00ebr n\u00eb vend!"},"content":{"rendered":"<p>Evropa po p\u00ebrgatitet p\u00ebr temperatura m\u00eb t\u00eb larta k\u00ebt\u00eb jav\u00eb, pas nj\u00eb fundjave me nxeht\u00ebsi rekord t\u00eb majit q\u00eb p\u00ebrfshiu pjes\u00eb t\u00eb kontinentit. Parashikuesit e motit n\u00eb \u201cSevere Weather Europe\u201d paralajm\u00ebrojn\u00eb se temperaturat po rriten me 12-16\u00b0C mbi normat klimatologjike afatgjata, nd\u00ebrsa gazrat ser\u00eb vazhdojn\u00eb t\u00eb d\u00ebmtojn\u00eb planetin.<\/p>\n<p>Rajonet jugore dhe jugper\u00ebndimore, p\u00ebrfshir\u00eb Portugalin\u00eb, Spanj\u00ebn dhe Franc\u00ebn, pritet t\u00eb p\u00ebrballen me vap\u00eb n\u00ebn temperatura maksimale ditore prej 38\u00b0C, me pjes\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb Franc\u00ebs q\u00eb jan\u00eb vendosur n\u00ebn nj\u00eb paralajm\u00ebrim p\u00ebr temperatur\u00eb t\u00eb lart\u00eb mesatare.<\/p>\n<p>Vendet veriore si Gjermania dhe Mbret\u00ebria e Bashkuar po p\u00ebrjetojn\u00eb temperatura maksimale q\u00eb tejkalojn\u00eb 30\u00b0C. Agjencia franceze e motit M\u00e9t\u00e9o-France faj\u00ebson nj\u00eb \u201ckupol\u00eb nxeht\u00ebsie\u201d p\u00ebr temperaturat jasht\u00ebzakonisht t\u00eb larta, me Severe Weather Europe q\u00eb pajtohet se nj\u00eb \u201ckupol\u00eb nxeht\u00ebsie shum\u00eb anormale dhe e fuqishme\u201d ndodhet mbi Evrop\u00ebn Per\u00ebndimore dhe Qendrore.<\/p>\n<p>\u201cMasa ajrore do t\u00eb jet\u00eb edhe m\u00eb e nxeht\u00eb n\u00eb dit\u00ebt n\u00eb vijim p\u00ebr shum\u00eb vende, nd\u00ebrsa Kupola e Nxeht\u00ebsis\u00eb lart intensifikohet m\u00eb tej. Meqen\u00ebse ky model kufizon p\u00ebrzierjen vertikale dhe mbules\u00ebn e reve, temperaturat maksimale dhe minimale do t\u00eb sfidojn\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat historike mujore n\u00eb qindra stacione n\u00eb Evrop\u00ebn Per\u00ebndimore\u201d, thot\u00eb parashikuesi i motit.<\/p>\n<p>\u00c7far\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kupol\u00eb nxeht\u00ebsie?<\/p>\n<p>E njohur ndryshe si \u2018fllusk\u00eb nxeht\u00ebsie\u2019, termi kupol\u00eb nxeht\u00ebsie nuk u b\u00eb shum\u00eb i njohur deri n\u00eb vitet 2010.<\/p>\n<p>Kupolat e nxeht\u00ebsis\u00eb formohen kur nj\u00eb sistem me presion t\u00eb lart\u00eb zhvillohet n\u00eb atmosfer\u00ebn e sip\u00ebrme, duke b\u00ebr\u00eb q\u00eb ajri posht\u00eb tij t\u00eb ulet dhe t\u00eb ngjeshet, duke rritur temperaturat n\u00eb atmosfer\u00ebn e poshtme. Por, p\u00ebr shkak se ajri i nxeht\u00eb zgjerohet, ai krijon nj\u00eb kupol\u00eb t\u00eb fryr\u00eb q\u00eb bllokon nxeht\u00ebsin\u00eb brenda saj. Er\u00ebrat normalisht jan\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb l\u00ebvizin presion t\u00eb lart\u00eb p\u00ebrreth, por p\u00ebr shkak t\u00eb shtrirjes s\u00eb kupolave \u200b\u200bt\u00eb nxeht\u00ebsis\u00eb n\u00eb atmosfer\u00eb, sistemi i motit b\u00ebhet pothuajse i pal\u00ebvizsh\u00ebm.<\/p>\n<p>Prandaj, kupolat e nxeht\u00ebsis\u00eb \u00e7ojn\u00eb n\u00eb temperatura q\u00eb rriten vazhdimisht shum\u00eb mbi normalen, duke thar\u00eb tok\u00ebn dhe duke rritur mund\u00ebsin\u00eb e zjarreve n\u00eb pyje. Nj\u00eb studim i vitit 2025 i botuar n\u00eb \u201cProceedings of the National Academy of Sciences\u201d, zbuloi se modelet atmosferike q\u00eb bllokojn\u00eb motin ekstrem, si\u00e7 jan\u00eb kupolat e nxeht\u00ebsis\u00eb dhe p\u00ebrmbytjet, jan\u00eb pothuajse trefishuar q\u00eb nga vitet 1950 p\u00ebr shkak t\u00eb ndryshimeve klimatike t\u00eb shkaktuara nga njeriu.<\/p>\n<p>Dit\u00ebn e mart\u00eb vendi yn\u00eb do t\u00eb ndikohet nga kushte atmosferike relativisht t\u00eb q\u00ebndrueshme.<\/p>\n<p>Moti parashikohet me kthjellime dhe alternime vran\u00ebsirash mesatare kalimtare p\u00ebrgjat\u00eb relieve malor\u00eb n\u00eb lindje gjat\u00eb or\u00ebve t\u00eb mesdit\u00ebs e pasdites.<\/p>\n<p>Reshje shiu t\u00eb karakterit lokal me intensitet kryesisht t\u00eb ul\u00ebt p\u00ebrgjat\u00eb relieveve malore n\u00eb lindje e jug.<\/p>\n<p>Temperaturat maksimale do te arrijne deri en 35 grad\u00eb celcius, nd\u00ebrsa ato minimale n\u00eb 13 grad\u00eb celcius.<\/p>\n<p>Era do t\u00eb fryj\u00eb me drejtim veriper\u00ebndim-verilindje me shpejt\u00ebsi mesatare 5 m\/s, e cila p\u00ebrgjat\u00eb vij\u00ebs bregdetare dhe zonave luginore pritet t\u00eb fitoj\u00eb shpejt\u00ebsi deri n\u00eb 8 m\/s.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Evropa po p\u00ebrgatitet p\u00ebr temperatura m\u00eb t\u00eb larta k\u00ebt\u00eb jav\u00eb, pas nj\u00eb fundjave me nxeht\u00ebsi rekord t\u00eb majit q\u00eb p\u00ebrfshiu pjes\u00eb t\u00eb kontinentit. Parashikuesit e motit n\u00eb \u201cSevere Weather Europe\u201d paralajm\u00ebrojn\u00eb se temperaturat po rriten me 12-16\u00b0C mbi normat klimatologjike afatgjata, nd\u00ebrsa gazrat ser\u00eb vazhdojn\u00eb t\u00eb d\u00ebmtojn\u00eb planetin. Rajonet jugore dhe jugper\u00ebndimore, p\u00ebrfshir\u00eb Portugalin\u00eb, Spanj\u00ebn [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1233,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[84],"tags":[278,101,102],"class_list":["post-1231","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-te-fundit","tag-diell","tag-moti","tag-shqiperi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/reneba-r.ch\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1231","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/reneba-r.ch\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/reneba-r.ch\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/reneba-r.ch\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/reneba-r.ch\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1231"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/reneba-r.ch\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1231\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1232,"href":"https:\/\/reneba-r.ch\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1231\/revisions\/1232"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/reneba-r.ch\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1233"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/reneba-r.ch\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1231"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/reneba-r.ch\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1231"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/reneba-r.ch\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1231"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}